Przed audytem łatwo skupić się na poprawianiu dokumentów w ostatniej chwili. Problem w tym, że nawet starannie przygotowana instrukcja niewiele pomoże, jeśli opisuje sposób pracy, którego nikt już nie stosuje.
Dokumentacja powinna opisywać sposób, w jaki firma naprawdę pracuje. Podczas audytu trzeba też umieć pokazać zapisy potwierdzające stosowanie obowiązujących zasad.
Najpierw ustalmy, co będzie oceniane
Przed audytem ustaliłbym jego zakres oraz kryteria oceny. Zakres mówi, które części działalności i lokalizacje będą sprawdzane. Kryteria określają wymagania, z którymi porównuje się ustalenia z audytu. Mogą wynikać z odpowiedniej normy, przepisów lub zobowiązań firmy. Uzgodnienie zakresu audytu nie zmienia wymagań normy. Ten artykuł pomaga uporządkować przygotowania, ale nie zastępuje aktualnych dokumentów normatywnych.
Dokumenty muszą nadążać za rzeczywistą pracą
Zacząłbym od spisu obowiązujących procedur, instrukcji, formularzy, rejestrów i polityk. Przy każdym dokumencie warto zapisać jego właściciela, aktualną wersję, datę ostatniej zmiany, sposób zatwierdzania oraz miejsce przechowywania. To pozwala zauważyć kopie, które wciąż krążą po firmie, mimo że dawno zostały zastąpione nowszymi.
Potem porównałbym zapisy z praktyką. Jeżeli instrukcja wymaga wypełnienia formularza, z którego zespół przestał korzystać, mamy niespójność. Trzeba ustalić, jak praca rzeczywiście powinna przebiegać, i dopiero wtedy poprawić dokumentację. Samo dopisanie nowej procedury nie sprawi, że ludzie zaczną jej przestrzegać.
Ważna jest też odpowiedzialność za aktualizacje. Kto może zmienić instrukcję? Kto tę zmianę zatwierdza? Jak oznaczamy wersje i wycofujemy nieaktualne egzemplarze z codziennego użytku? Dokumenty wymagające archiwizacji trzeba przechowywać zgodnie z obowiązującymi zasadami.
Jak potwierdzić, że pracę wykonano zgodnie z zasadami?
Procedura opisuje, jak coś powinno być zrobione. Zapis pozwala sprawdzić, co faktycznie wykonano. Może to być protokół, zatwierdzony formularz, wynik kontroli, rejestr decyzji albo potwierdzenie szkolenia. Wcale nie musi leżeć w segregatorze. Ważne, żeby można go było wiarygodnie odszukać i odtworzyć, zgodnie z wymaganiami obowiązującymi w danym systemie.
Można poprosić pracownika, żeby odszukał aktualną instrukcję i zapis potwierdzający jej stosowanie. Jeśli pracownik musi w tym celu wykonać kilka telefonów, sposób udostępniania dokumentów wymaga poprawy. Ten problem łączy się bezpośrednio z organizacją przebiegu pracy.
Co warto sprawdzić przed audytem?
- Czy znamy zakres audytu i właściwe wymagania?
- Czy dokumenty mają aktualne wersje i wskazanych właścicieli?
- Czy opisane zasady odpowiadają temu, jak pracuje zespół?
- Czy można znaleźć i zinterpretować zapisy potwierdzające wykonane działania?
- Czy pracownicy wiedzą, gdzie szukać obowiązujących instrukcji?
- Czy braki i niezgodności mają przypisane osoby odpowiedzialne za działania?
Ważne: powyższa lista ma charakter organizacyjny. Nie jest wykazem wymagań certyfikacyjnych ani potwierdzeniem zgodności z ISO 9001, IATF 16949 czy inną normą. Szczegółowe wymagania należy sprawdzić w aktualnej dokumentacji normatywnej właściwej dla organizacji i w uzgodnieniach dotyczących audytu.
Materiał informacyjny KOORT.